Domein­overstijgend samen­werken in de regio

Pieter Hilhorst laat zien waarom domeinoverstijgend samenwerken onmisbaar is voor het aanpakken van complexe regionale vraagstukken. Hij verkent hoe professionals, organisaties en systemen elkaar kunnen versterken, en wat dit vraagt in houding, taal en organisatie. Hoe zorgen we dat samenwerking tussen zorg en sociaal domein niet incidenteel blijft, maar structureel wordt ingebed?

Pieter Hilhorst schetst de noodzakelijke randvoorwaarden voor succes: een gedeelde visie en taal, een sterke sociale basis, vaste verbindingen in de wijk én structurele financiering over domeinen heen. Daarbij gaat hij in op bestuurlijke routes en praktische organisatievormen die samenwerking werkbaar maken. Een prikkelende bijdrage die aanzet tot anders kijken, denken en doen in de regio.

Hoe organiseert u de domeinoverstijgende samenwerking die van partijen verwacht wordt en waar het AZWA op inzet? Bianca den Outer bespreekt zeven beproefde ‘gouden spelregels’ die u direct kunt toepassen bij de vormgeving van samenwerking in het kader van de thema’s van het IZA, AZWA, GALA en WOZO.

Bianca gaat in op veelvoorkomende financieringsknelpunten die samenwerking tussen zorg en welzijn belemmeren en laat zien welke oplossingsrichtingen al succesvol zijn toegepast in andere regio’s. Denk aan gedeelde verantwoordelijkheden, innovatieve bekostigingsmodellen en de rol van sturing en vertrouwen bij het overbruggen van domeingrenzen.

Met scherpe voorbeelden uit de praktijk en strategisch inzicht helpt ze u bij het vinden van antwoorden op vragen als:

• Hoe creëert u duurzame samenwerkingsrelaties ondanks gescheiden geldstromen?
• Welke ruimte biedt het AZWA, DOS of GALA voor maatwerkfinanciering?
• Wat is nodig om als gemeente, zorgaanbieder of welzijnsorganisatie tot een gedeeld verhaal en gezamenlijke inzet te komen?

Patrick Kenis neemt u mee in de belangrijke bouwstenen van organisatienetwerken. Waarom de keuze voor de moeilijkst denkbare organisatievorm? Hoe richt u een netwerk op? Welke organisatievorm kiest u? Welke vormen van netwerkgovernance zijn er? En hoe ziet het management van het netwerkontwerp er uit? De gekozen vorm is van invloed op de manier van samenwerking.

• Gemeente aan het woord: domeinoverstijgende samenwerking in MooiMaasvallei De sprekers zijn Joost Hendriks, wethouder en 3e locoburgemeester

  In koploperregio MooiMaasVallei werken zorg, eerste lijn, gemeenten en sociaal domein al sinds 2013 samen. Dankzij het IZA kwam 64 miljoen euro beschikbaar, maar het strakke Zvw-kader botste vaak met de praktijk van welzijn en preventie. Innovaties als de voorzorgcirkels laten zien hoe informele netwerken druk op de zorg kunnen verlichten, al is het behalen van harde doelstellingen lastig. Ook het tijdelijke karakter van de financiering en gemeentelijke bezuinigingen werpen een schaduw over de transformatie. Toch versterkt het IZA de positie van sociaal werk en dwingt het alle partijen breder te kijken naar gezondheid en samenwerking.

  Belangrijkste inzichten:

  • Domeinoverstijgende samenwerking levert concrete resultaten op, zoals voorzorgcirkels.
  • Het Zvw-kader botst regelmatig met welzijns- en preventieafspraken.
  • Financiering is vaak incidenteel, terwijl de transformatie langdurig is.
  • Gemeentelijke bezuinigingen vormen een bedreiging voor continuïteit.
  • Het IZA versterkt de rol van sociaal werk en stimuleert een bredere blik op gezondheid.

• De sociale basis als fundament voor gezondheid en participatie De sprekers zijn Jael van der Heijden, voorzitter en directeur-bestuurder

  In een tijd waarin de druk op de zorg toeneemt en de grootste gezondheidswinst vooral buiten de muren van de zorg te behalen is, onderstreept Jael van der Heijden de noodzaak van nauwere samenwerking tussen zorg, gemeenten en het sociaal domein. Haar drijfveer is om op maatschappelijke thema’s écht het verschil te maken – het liefst samen met de mensen waar het om gaat – en sinds 2021 staat zij aan het roer van Dynamo, waarmee ze bijdraagt aan kansengelijkheid en een vitale, inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen.

  In haar bijdrage laat Jael van der Heijden zien hoe een sterke sociale basis en hechte samenwerking tussen zorg en welzijn leiden tot betere gezondheid en participatie in de regio. Ze illustreert dit met concrete voorbeelden uit de Amsterdamse praktijk. Door individuele en collectieve ondersteuning samen te brengen en dichtbij, praktisch en toegankelijk te maken, zorgt deze brede welzijnsorganisatie dat iedereen – jong en oud – actief kan meedoen, ook wanneer het even tegenzit. Haar verhaal biedt managers en bestuurders in zorg en welzijn inspirerende inzichten en concrete handvatten om domeinoverstijgende samenwerking in de eigen regio vorm te geven, met het sociale domein als onmisbare partner.

Begin 2027 heeft het IZA plaatsgemaakt voor het AZWA. De eerste IZA transformatieplannen naderen hun afronding, terwijl grote domeinoverstijgende transformaties volop in uitvoering zijn. Wat hebben vier jaar zorgakkoorden ons geleerd over samenwerken en transformeren in de regio?

Als kwartiermaker IZA bij het ministerie van VWS werkt Aiko de Raaf het grootste deel van zijn tijd buiten de muren van het ministerie. In de regio ziet en hoort hij waar partijen in de praktijk tegenaan lopen en brengt hij deze signalen terug naar het ministerie van VWS. Vanuit die unieke positie tussen beleid en praktijk deelt hij de belangrijkste lessen uit vier jaar IZA. Waar ontstaat beweging? Waar loopt domeinoverstijgende samenwerking vast? En wat vraagt de volgende fase van het ministerie van VWS én van de partijen in de regio?